Emre Sigorta Aracılık Hizmetleri Tahir Erhamza, Sakarya, Adapazarı Ankara Sigorta, Yapı Kredi Sigorta, İsviçre Hayat Sigorta ( A )  Acentesi firması tarafından hazırlanan Sakarya, Adapazarı hakkında detaylı, geniş tanıtım bilgileri; Bölüm:2

ADAPAZARI / SAKARYA TARİHÇESİ
Sakarya ,  Adapazarı İlinin adını nereden aldığına ilişkin bilgiler Frigler dönemine değin uzanmaktadır. İle adını veren ırmak, O dönemde en önemli Frig tanrılarından olan Sangari’nin adını taşıyordu. Bu ad, Helenistik çağda Sangarios biçimine dönüştü ve uzun yıllar bu şekilde kullanıldı. Ayrıca eski Yunanlıların Sakarya Irmağı’na "Saldırgan" anlamına gelen Zakharion adını verdikleri de bilinmektedir. Bu ad daha sonraki yıllarda dönüşüme uğrayarak Sakarya biçimini almıştır. İl merkezi olan Adapazarı ise daha yakın bir tarihte kuruldu. Kentin ilk olarak 14 ncü yüzyılın başlarında Orhan Gazi’nin komutanlarından Konuralp tarafından Tığcılar adıyla kurulduğu bilinmektedir. Tığcıları içine alan toprak parçası Sakarya’nın iki kolu arasında sıkışmış bir ada görünümünde olduğundan, daha sonraki yıllarda bu yerler ADA adıyla anılır oldu. Giderek bir alış veriş merkezi özelliği kazanmaya başlayan yerleşim merkezi Ada Karyesi ve Adapazarı adını aldı. II. Mahmut zamanında (1837) Adapazarı kaza haline gelmiştir. 19. Asrın sonlarına doğru İzmit Sancağı’nın kazası olmuştur. 22 Haziran 1954 tarihinde 6419 Sayılı Kanunla İl olmuş ve Sakarya adını almıştır. Adapazarı ve civarının ilk Türk sakinleri, göçebeliği terk ederek yerleşik düzene geçen Türkmen aşiretlerinden yörüklerdir. Bugün Adapazarı mahallelerinin adları Türk oymaklarının adları ile anılır. (Tığcılar, Hasırcılar, Semerciler, Papuçcular, Çıracılar, Yağcılar gibi) Adapazarı’nın Kurtuluş Savaşı’nda da önemli bir yeri vardır. Alifuat Cebesoy, Sırrı Bey, Hasan Cavit Bey, Çerkez Sait Bey, Koçzade Mahmut Bey, Metozade Hüseyin Efendi, Abdurrahman Bey, Cevat Bey, Kaymakam Tahir Bey, İbsiz Recep, Kazım Kaptan, Halit Molla gibi pek çok kahramanımız Kuva-i Milliye hareketine sağladıkları yardım ve destekle milli mücadelenin şerefli sahifelerinde yer almışlardır.


Adapazarı / Sakarya COĞRAFYASI
Marmara Bölgesi’nin Kuzeydoğu bölümünde yeralan Sakarya İli ( adapazarı ) ; 29º, 57’ - 30º, 53’ Doğu Meridyenleri, 40º, 17’ - 41º, 13’ Kuzey paralelleri arasında yer alır.

Sakarya ( adapazarı ) ili, adı ile anılan ovanın güneybatı kenarında kurulmuş olup, tarihi İstanbul – Anadolu Yolu’nun Sakarya Irmağı’nı aştığı noktada bir köprübaşı ve kavşak noktası konumuna sahiptir.

İl alanı yönetsel açıdan doğudan Düzce İli ve Bolu Dağı, Güneyden Bilecik’in; Gölpazarı ve Osmaneli, batıdan Kocaeli’nin; Kandıra, Merkez ve Gölcük ilçeleri, kuzeyden ise Karadeniz ile çevrilidir.

Sakarya ( adapazarı ) İlinin merkezi olan Adapazarı, Akova adı ile anılan düzlükte Sakarya havzasının aşağı kısmındadır. Doğudan Çamdağı, güney ve güneydoğudan Samanlı Dağları, kuzeyden Karadeniz ile sınırlanan Sakarya İlinin batıdan belirgin bir doğal sınırı bulunmamaktadır. Sakarya Vadisi’nin Kocaeli Platosu ve İzmit Körfezi’nin doğusundan geçen çöküntü alanı, ilin bu bölümüne girer.
Sakarya’da ( adapazarı ) yeryüzü şekilleri içerisinde platolar ağırlıklı durumdadır. İl alanın yüzde 43’ünü oluşturan platolar, yer yer ormanlarla kaplıdır. İlin en önemli platosu batıdan İl topraklarına girerek Sakarya Vadisine dek sokulan Kocaeli Platosudur.

Sakarya’da ( adapazarı ) Kocaeli Platosu dışında kalan platolar genellikle Samanlı Dağlarıyla Çamdağı kütlesinin Hendek, Akyazı, Sapanca’ya doğru uzanan kesimlerinde dizilmiş durumdadır. Başlıcaları; Hendek - Akyazı arasında Çiğdem, Turnalı ve Gındıra Platoları, Keremali Platosu, Akyazı’nın kuzeyinde Acelle ve Karagöl, Geyve yöresinde Katırözü, Soğucak, Çataltepe ve Ziyarettepe Platolarıdır.

İldeki yeryüzü şekillerinin platolardan sonra ikinci önemli grubunu dağlar oluşturmaktadır. İl topraklarının yüzde 33.6’lık bölümünü dağlar kaplamaktadır. İldeki tek düzenli sıradağ Samanlı Dağları’dır. Bolu’nun güneyinde düzenli ve yüksek sıra dağlar oluşturan Köroğlu Dağları’nın batı uzantısı olan Samanlı Dağları, İlde Hendek, Akyazı ve Sapanca Gölü’nün güneyinde kalan bölgeyi bütünüyle kaplar. Samanlı Dağları, batıya doğru uzanarak İzmit Körfezi ve Gemlik Körfezi arasını doldurur. Samanlı Dağları pek yüksek değildir. İl alanında bulunan başlıca doruklar; Sakarya Ovası’nın doğu ucunda yer alan 1.543 metre yükseltili Keremali Dağı ile güneydeki 1.467 metre yükseltili Karadağ’dır. Keremali dağı aynı zamanda İlin en yüksek noktasıdır.

İlde 880 metre ile önemli bir dağ olan Çamdağı, Akçakoca ve Bolu Dağı’nın uzantısı durumundadır. Geniş bir tabana yayıldığından dolayı ilin yeryüzü şekilleri arasında önemli bir konuma sahiptir.

Yeryüzü şekilleri açısından İl topraklarının üçüncü grubunu ise ovalar oluşturmaktadır. Ovalar İl alanının yüzde 22,1’ini kaplamaktadır. İlin en büyük ovası Akova (diğer adıyla Adapazarı Ovası) dır. Aşağı Sakarya Vadisinde Sapanca Gölü ile Adapazarı’nın doğusunda yer alan ova Marmara Bölgesi’nin en büyük ovalarından biridir. Ovayı güneyden kuzeye doğru akan Sakarya Irmağı ve doğudan güneye doğru akan Mudurnu Çayı sulamaktadır. Akova’nın yüzölçümü 620 Km ² olup, doğu - batı yönünde uzunluğu 27 Km, genişliği 23 Km.’dir.

İlin diğer önemli ovaları ise Pamukova ve Söğütlü Ovası’dır. İlin ikinci büyük ovası olan Pamukova’nın yüzölçümü 170 Km² dir. Ova, Sakarya Vadisinde alüvyonların birikmesiyle oluşmuş verimli bir ovadır. İlin en çukur tarım alanı olan Söğütlü Ovası, Akova’nın kuzeyinde yer almaktadır. Ova 30 Km uzunluğunda ve 20 Km genişliğinde olup, sazlık ve bataklık durumundadır.

Coğrafyasının tartışılmaz mükemmelliği bugün ekonomide varlığını iyice ortaya çıkarmaya başlamıştır. Sakarya’dan geçen, Uluslararası TEM Otoyolu ve D - 100 (Eski E.5) karayolu, yalnız ülkenin en zengin ticaret ve sanayi potansiyeline sahip İstanbul ve Trakya’yı tüm Anadolu’ya bağlamakla kalmaz, Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarını da birbirine bağlar.

Demiryolları da, Avrupa’dan gelerek, Sakarya’yı ( adapazarı ) boydan boya geçmekte, Suriye ve İran sınırlarından Asya içlerine kadar ulaşım hizmeti vermektedir.

Adapazarı Ticaret ve Sanayi Odası ve Vilayetin öncülüğünde, Sakarya Üniversitesi’nce hazırlanan "Sakarya Nehri Ulaşım Projesi" nin ilimiz için hayati önem taşıdığı görüşündeyiz. Sakarya Nehri Ulaşım Projesi, İl merkezine 30 dakikalık mesafedeki Karadeniz kıyımızda, Karasu’da yapılmakta olan Liman ile tüm Türkiye’nin ekonomisini etkileyecektir.

Karasu Limanı çok büyük deniz ulaşım ağlarına bağlantılı olacaktır. Bugün, Karadeniz’de Tuna ve Ren Nehirlerinde yapılan taşımacılıkla, Avrupa’nın ortasındaki bir çok ülkeden geçilerek, Kuzey Denizi kıyılarına, Norveç’e, hatta İngiltere’ye kadar mal nakli yapılmaktadır. Dinyeper ve Dinyester nehirlerindeki taşımacılıkla da, Rusya’nın içlerine ve Moskova’ya kadar mal taşınmaktadır. Don ve Volga Nehirlerindeki taşımacılıkla Hazar Denizi kıyılarına, Türk Cumhuriyetleri’ne mal nakli yapılmaktadır. Bu nedenle, Sakarya Nehri Ulaşım Projesi, ülkemizde kolay, ucuz ve tehlikesi az nehir taşımacılığının başlamasını sağlayacak dev bir proje olarak görülmektedir.
Coğrafyamızın önemi, henüz tahrip edilmemiş doğal zenginliklerimizin çokluğuyla da gözdedir. Bu zenginlikler, çağdaş ve çevre koruma teknolojileriyle donatılan Organize Sanayi Bölgeleri ile ve İl için hazırlanan master projelerle korunmaktadır. Sakarya’ya 1993-94 yıllarından sonra büyük bir artışla yönelen sanayi yatırımlarının nedeni de budur.


adapazarı, sakarya, JEOLOJİK YAPISI
Marmara Bölgesi’nin kuzeydoğusunda yer alan Sakarya ( adapazarı ) İlinde yüzey şekilleri fazla karmaşık değildir. Kocaeli’nin doğusunda, güneyden kuzeye doğru uzanarak Karadenize açılan İl alanı, deniz seviyesinden 31 m. yüksekliktedir. Marmara Bölgesi’nin iklim özelliklerini taşır. Yerleşim zamanı III. zamanın sonlarıyla IV. zamanın başlarında oluşmuştur. Bu jeolojik zamanda ortaya çıkan büyük kıvrılma ve kırılma hareketleri Trakya’nın güneye, Kocaeli Yarımadası’nın kuzeyine doğru farklı yönlerde çarpılmasına neden olmuştur. Çarpılma neticesi biri Karadeniz, öteki Marmara denizine açılan iki vadinin çökmesiyle de İstanbul Boğazı oluşmuş ve Akdeniz ile Karadeniz birleşmiştir. Çarpılmanın etkisi Sakarya İlinde daha güçlü olmuş ve İl alanı Karadeniz’e doğru eğim kazanmıştır. Yurdumuzun önemli akarsularından olan Sakarya Nehri’nin İçbatı Anadolu platolarından taşıdığı maddeler İl alanında yığılarak geniş IV. zaman topraklar, alüvyon ovalar oluşmuştur. İlde ağırlıklı yeryüzü şekli platolardır. Dağlar İlin güney yarısında yoğundur.


adapazarı, sakarya, DAĞLAR, NEHİRLER, OVALAR, YAYLALAR VE GÖLLER
İl topraklarının % 33.6’sı dağlarla kaplıdır. Sakarya İlinin en yüksek ve sarp kesimleri güneydedir. Kuzey Anadolu sistemine bağlı olan dağlar İl alanına yakın kesimlerde alçak platolara dönüşür. Başlıcaları, şehrin güneyinde Erenler Tepesi (75 m.), Alibey Tepesi (112 m.), güneydoğusunda Hıra Dağı ve Serdivan Tepesi, Akova’nın güneyinde Karadağ, Keremali Dağları’dır. Keremali Dağı üzerindeki Dikmen Tepesi (1.720 m.) Sakarya’nın en yüksek noktasıdır. Akova’nın doğusunda Çamdağı (880 m.), batısında ise Kocaeli Yaylası vardır.

Türkiye’nin en büyük havzalarından biri olan Sakarya ( adapazarı ) havzasının su toplama alanı 58.000 km² dir. Yıllık ortalam su hacmi 4 milyar m³ dür. Havzanın en büyük akarsuyu Sakarya Nehri’dir. Nehrin Sakarya İli dahil 150 km’lik, genelde ise 59 km’lik bir uzunluğu mevcuttur. Nehir Pamukova’nın güneyinde İl topraklarına girer. Önce güneybatı, kuzeybatı istikametinde akar Geyve Boğazına girmeden önce sağdan Karaçay Deresi alır. Güney-Kuzey doğrultusunda dar ve derin olarak Geyve Boğazına dalar. Karaçam Deresini alır. Adapazarı Şehrinin doğusundan geçer. Sağdan Mudurnu Çayını aldıktan sonra kuzeye yönelir. Sapanca Gölü’nün ayağını teşkil eden Çark Suyu‘da Sakarya Nehir’ne karışır. Kuzeydeki plato sahasını bir boğazla geçtikten sonra kıyı ovasına varır oradan da Karasu yakınlarında Yenimahalle’den Karadeniz’e dökülür.

Çark Suyu, Sapanca Gölü’nün bir ayağı olup, Adapazarı’nın içinden geçer. Sapanca Gölü’nün fazla suları, Çark Suyu ile Sakarya Nehri’ne boşalır. Merkez İlçe dahil dahilindeki uzunluğu 45 km. olan Çark Suyu, Sapanca Gölü’nün doğusundan çıkar. Batıda Kocadere, Elmalı, Kabuz ve Söğüt Deresi kollarını alarak kuzeydoğuya yönelir. İlçenin kuzeydoğusunda, Seyfiler Köyü’nden Sakarya’ya dökülür.

İlin diğer akarsuları: Mudurnu Çayı (64.9 km.), Dinsiz Çayı (34 km.), Darıçayı Deresi (33 km.), Maden Deresi (29.7), Melen Deresi (30.8 km.), Karaçay Deresi (28.6 km.), Akçay Deresi, Yırmaz Deresi ve Değirmendere’dir.

Bu akarsu bolluğu içinde çok zengin ovalar yer almaktadır. Başta Akova denilen Adapazarı Ovası, Söğütlü Ovası, Geyve Ovası ve Pamukova mevcuttur. Akova, Marmara Bölgesi ile Karadeniz Bölgeleri arasında bir geçiş alanıdır. Ovaları en büyük özelliği sulanabilir ve bol yağış almasıdır. Yılda birkaç kez hasat yapılabilmektedir.

Sakarya İli, göller bakımından da Türkiye’nin en zengin göllerinin bulunduğu bölgelerden birisidir. Göllerin suları genellikle tatlı olup, turistik bakımdan zengin potansiyele sahiptir. Göller genellikle içme suyu kaynağı olup, tarım alanı sulamacılığında da kullanılmaktadır.

Başlıca göllerimiz: Sapanca Gölü (42 km²), Poyrazlar Gölü (25 hektar), Taşkısığı Gölü (90 hektar), Acarlar Gölü (1.562 hektar), Küçük Akgöl (20 hektar), Büyük Akgöl (190 hektar) dır.


adapazarı, sakarya, BİTKİ ÖRTÜSÜ
Sakarya İli, ( adapazarı ) doğal bitki örtüsü yönünden çok zengindir. Kuzey Anadolu kıyı dağlarının uzantısı olan dağlar, gür ormanlarla kaplıdır. Hemen her yerde kayın ağacı başta olmak üzere gürgen, kavak, kestane, ıhlamur, çınar, akçaağaç ve meşe başlıca ağaç türlerini oluşturur. 700 metre yükselti kuşağından sonra iğne yapraklı ağaçlar da yer almaya başlar. Adapazarı’nın doğusunda bol miktarda dışbudak ormanlarına rastlanır. Karasu İlçesinin batısında Acarlar Gölü çevresinde de dışbudak ormanları vardır. Ovalık kesimlerde Aşağı Sakarya Vadisi çevresinde bitki örtüsü zayıftır.


adapazarı, sakarya , İKLİM
Sakarya ili, ( adapazarı ) iklim özellikleri açısından Marmara ve Karadeniz Bölgesi iklim özelliklerini taşımaktadır. İl, yağışlı ve rutubetli bir havaya ve ılıman bir iklime sahiptir. Kışlar bol yağışlı ve ılık, yazlar ise sıcaktır.

Rüzgarlar genel olarak kuzeydoğudan poyraz, kuzeybatıdan da karayel olarak eser. Zaman zaman güneyden esen lodos, özellikle Adapazarı Ovasında sıcaklığın artmasına yol açmaktadır.

Meteorolojik gözlemlere bakıldığında İlimiz bol yağış alan ve nem oranı yüksek bir yapıya sahip. Yıllık yağış ortalaması 1.016 mm., sıcaklık ortalaması 14.4 ve nisbi nem % 73.9’dur.


adapazarı, sakarya, KÜLTÜREL YAPI
Sakarya İli, çok farklı bölgelerden göç almış ve gelenlerin yerli halkla kaynaşması sonucu zengin bir kültürel tablo ortaya çıkmıştır. İl, Balkanlar’dan, Kafkasya’dan, Orta Asya’dan ve başka bölgelerden gelen insanlarla; ziraatla uğraşan yerli halk (manavlar) ve göçebe yaşayan Türkmenlerden oluşmuş bir nüfus yapısına sahiptir. İlimize göçler 19.YY.’ın ortalarında Kırım Savaşı, daha sonra 93 Harbi, Balkan Savaşı ve I.Dünya Savaşında kaybettiğimiz topraklardan ayrılarak göç eden insanların daimi yerleşim amaçları sonucu olmuştur. Bu insanlar adeta yurtlarının bir parçasını Sakarya’da ( adapazarı ) bulmuşlardır. Göçler bununla da kalmamış, İstiklal Savaşı sonrasında yapılan mübadelelerle devam etmiş ve son olarak Bulgaristan’dan gelenlerde olmuştur. İlimiz tam bir kültür mozaiği haline dönüşmüştür. İlin bu özel durumu el sanatlarına, mimariye, gelenek ve göreneklerine ve yaşam biçimine kadar yansımıştır